Кога ќе кажеш „ка си“, „кашча“, „фоф“, „шчо“ или „не се пуке“, не кажуваш само зборови или фрази. Кажуваш место, време, ритам, сеќавање, семејство, маало, село, град, планина. Кажуваш еден начин на зборување кој сѐ уште живее, но сѐ поретко се слуша во јавниот простор.
Затоа на Арно.мк ја подготвивме малата веб-апликација „Малешевски речник“ – едноставен и интерактивен речник заснован на зборови и фрази од малешевско-пиринскиот дијалект.
Од стар интернет-речник до нова веб-апликација
Апликацијата овозможува пребарување по малешевски збор, по македонско значење или по англиски превод. Зборовите може да се разгледуваат азбучно, да се зачуваат како омилени, да се отвори случаен збор, а има и мал квиз за оние што сакаат да проверат колку „малешевски“ им звучи увото.
Речникот е заснован на материјал од некогашниот сајт malesh-net.com, кој веќе не е активен, но дел од неговата содржина е зачувана преку интернет-архивите. Во таа смисла, оваа апликација е и мала дигитална реконструкција: обид еден стар интернет-материјал да не остане закопан во заборавот, туку повторно да стане достапен, употреблив и забавен. можете да го видите тој речник тука.
Малешевско-пиринскиот дијалект
Малешевско-пиринскиот дијалект спаѓа во источната група на источното и јужното македонско наречје. Се зборува во Малешевијата, Пијанец, делови од Осоговијата, како и во делови од Пиринска Македонија.
Овој говор има свои препознатливи фонолошки и морфолошки особености. Повеќе за овој говор можете да дознаете во дипломската работа на Александра Тренчовска „Карактеристики на малешевско –пиринскиот дијалект“ на Филозофскиот факултет во Љубљана, оддел за славистика од 2014 година.
Видеото за малешевско-пиринскиот говор
Претходно на Арно.мк направивме и кусо видео како пример за малешевско-пиринскиот дијалект. Тогаш забележавме дека на интернет има многу малку вакви современи, достапни и наменски содржини за македонските говори, особено во формат кој би им бил близок и на помладите. Во објавата беше наведено дека видеото е направено како пример за малешевско-пиринскиот дијалект.
Уште еднаш изразуваме благодарност до Александар Шехтански, чиј глас му даде дополнителна тежина, топлина и достоинство на овој убав, жив и карактеристичен говор.
По Велешкиот речник – уште една мала јазична алатка
„Малешевски речник“ доаѓа како природно продолжение на нашиот неодамнешен „Велешки речник“, интерактивна апликација посветена на зборови и изрази од велешкиот говор. Таму се обидовме локалниот говор да го претвориме во мала дигитална игра: пребарување, разгледување, омилени зборови, случаен збор и квиз. Пробајте го тука!
Со „Малешевски речник“ продолжуваме во иста насока: македонските говори да не останат само во стручни книги, архиви и лични сеќавања, туку да добијат современа, лесно достапна форма. Нешто што може да се отвори од телефон, да се пребара, да се сподели, да насмее, да потсети.
Јазикот живее во луѓето
Јазикот не живее само во граматики и речници. Живее во луѓето. Но понекогаш му треба и малку помош од технологијата. Отворете го Малешевскиот речник, пребарајте збор, зачувајте омилен, отворете случаен израз или пробајте го квизот.