Мобилните телефони наскоро ќе можат да „разговараат“ директно со сателити во орбитата — без разлика дали сте на планина без сигнал, на море или во село далеку од најблиската базна станица. Тоа е ветувањето на новата соработка меѓу SpaceX и унгарската телекомуникациска групација 4iG, која треба да ја донесе услугата Starlink Mobile во четири земји од регионот, меѓу кои и Македонија.
Што всушност е Starlink Mobile?
Starlink е познат како давател на сателитски интернет преку приемна антена што се поставува во домот. Но Starlink Mobile е нешто поинакво и, во суштина, поедноставно: користи специјални сателити што комуницираат директно со обичен мобилен телефон — без потреба од антена, рутер или каква било дополнителна опрема.
Технологијата се нарекува „direct-to-cell“, односно директно поврзување со мобилен телефон. Едноставно кажано, сателитот во орбитата ја презема улогата на базна станица. Кога сте надвор од дофатот на класичната мобилна мрежа — на пример, длабоко во планина или на отворено море — телефонот се поврзува со сателитот што минува над вас наместо со копнена базна станица.
Два чекора: прво пораки, потоа брз интернет
Проширувањето ќе се одвива во фази, што е логично со оглед на тоа дека станува збор за постепено надградување на сателитската мрежа.
Прва фаза — Унгарија и Албанија. Услугата првично треба да овозможи испраќање пораки и користење одредени апликации преку сателитска врска, дури и кога нема класичен мобилен сигнал. Ова е особено важно за луѓето во оддалечени или ретко населени подрачја, каде што поставувањето класична мобилна инфраструктура е скапо или нерентабилно.
Втора фаза — Црна Гора и Македонија. Тука во игра влегува следната генерација на технологијата — Starlink Mobile V2. Разликата треба да биде значителна: наместо само пораки, V2 би требало да овозможи широкопојасен интернет директно на мобилниот телефон. Тоа значи гледање видеа, прегледување веб-страници и преземање датотеки преку сателит, без пристап до класична мобилна мрежа.
Зошто е важен заедничкиот спектар?
Едно од клучните технички решенија што го овозможуваат ова е таканаречениот „хармонизиран“ радиофреквенциски опсег — истиот спектар што се користи за оваа намена во повеќе земји.
Тоа значи дека телефоните нема да имаат потреба од посебен локален чип или SIM-картичка направена само за нашиот регион. Истата технологија што работи во Америка или Азија ќе може да се користи и тука. Токму тоа овозможува побрзо и поевтино ширење на услугата низ различни држави.
Кој стои зад проширувањето?
Партнер на SpaceX во овој потфат е 4iG Group, голема унгарска телекомуникациска групација која веќе има силно присуство на Балканот, вклучувајќи ги Албанија и Црна Гора, а неодамна регистрираше и своја подружница за влез на македонскиот пазар.
Ваквото локално партнерство обично е неопходно: домашните телекомуникациски компании ги познаваат прописите, располагаат со потребните дозволи и веќе имаат воспоставена мрежа на корисници, што го олеснува целиот процес.
Што значи ова за секојдневниот корисник?
За луѓето во градовите, каде што има добра покриеност со мобилен сигнал, промената нема да биде драматична — класичните мрежи и понатаму веројатно ќе бидат побрза и поевтина опција.
Но за жителите на оддалечените села, планинските предели или подрачјата во кои мобилните оператори немаат интерес да градат базни станици, ова би можело првпат да обезбеди постојана врска со светот.
Технологијата може да биде особено важна и при природни катастрофи или дефекти на класичната инфраструктура, кога вообичаените мрежи престануваат да работат, а сателитската врска останува достапна.
Точниот датум на воведување на услугата во Македонија сè уште не е познат. Тој ќе зависи од регулаторните одобренија и техничките подготовки, слично како и во другите земји од регионот. Но насоката е јасна: небото над нас полека станува продолжение на мобилната мрежа.