Човекот зад „Читачот“: Александар Маџаровски, поет меѓу читателите

Поводот за овој текст е личен. Александар Маџаровски, познат како „Читачот“, објави видеорецензија за мојата книга „3 минути и 53 секунди“, по повод нејзиното второ издание. Во видеото раскажува дека ја купил и прочитал уште кога излегла првпат, а сега ја купил повторно, ја препрочитал и решил да ги сподели впечатоците.

Убаво е кога книгата ќе добие вакво второ читање. Особено кога од него ќе произлезе разговор што се проширува кон музиката, созревањето, градот и начинот на кој ги паметиме сопствените животи.

Токму тој разговор ме поттикна да напишам нешто повеќе за човекот зад каналот. За неговата работа, за местото што го создава за книгите и за едноставната, а важна потреба: кога нешто ќе прочитаме, да имаме со кого да го споделиме.

Човекот зад „Читачот“

Александар Маџаровски (1978) е магистер по филозофија, поет и преведувач. Пишува поезија, хаику и кратки раскази, а негови творби се објавувани во „Стремеж“, „Мравка“, „Окно“ и „Разноликост“. Учествувал и на хаику-читањата „Ноќи без интерпункции“ во рамките на Струшките вечери на поезијата.

Неговата прва поетска збирка „Градови без ветер“, во издание на „Метаноја“, била промовирана во октомври 2017 година. Книгата ја промовирал Ѓоко Здравески, а на настанот била прочитана и рецензија од Лидија Димковска. Зад препознатливото име на каналот, значи, стои и сопствено книжевно искуство — пишување, објавување и учество во книжевниот живот.

На својот YouTube-канал тој се обраќа како читател што сака да го пренесе доживувањето од прочитаното. Неговиот избор е личен, а токму објаснувањето на тој избор му овозможува на гледачот да процени дали некоја книга би го заинтересирала и него.

Простор за книгите и за љубопитноста

Содржините на „Читачот“ опфаќаат осврти за поединечни дела, читателски избори, интерпретации на книжевни текстови и разговори. Меѓу претставените дела се „На работ од паметот“ од Мирослав Крлежа и „Силјан Штркот“, а меѓу неговите читања е расказот „Божури и незаборавки“ од Георги Господинов. Во годишниот избор за 2022 ги издвоил десетте најдобри романи што ги прочитал, со образложенија за својот избор.

Во најавата за неговото гостување во „Умен поткаст“ од 2024 година, Умно.мк го опишува неговиот пристап како настојување да ги истакне делата што, според него, заслужуваат читателско внимание. Тоа добро ја објаснува основната привлечност на ваков канал: некој прочитал нешто што го заинтересирало и вложил време за да ни објасни зошто.

За да се одржува таков простор, потребни се читање, подготовка и континуитет. А зад секое видео стои и одлуката дека за една книга вреди да се зборува.

Од екранот до книжевните средби

Работата на Маџаровски продолжува и во непосредните средби со автори и читатели. Во рамките на „Книжевни разговори со Читачот“, во Europe House Skopje разговарал со Наташа Атанасова од Блен.мк за читањето, книжевноста и споделувањето на читателското искуство. На BookStar 2023, заедно со Ана Јовковска, бил најавен како соговорник на писателката Наџат ел Хачми.

Во 2025 година бил промотор на збирката „Каде леташ, Јулија?“ од Хана Корнети и на романот „Тирза“ од Арнон Грунберг. Истата година Македонската асоцијација на издавачи му доделила признание за најдобар промотор на читачката култура за каналот „Читачот“.

Овие ангажмани покажуваат како еден личен читателски интерес се претвора во пошироко учество во книжевниот живот: преку видеа, разговори, промоции и средби.

Една поранешна препорака на Арно.мк

При подготовката на овој текст се појави и една убава врска со архивата на Арно.мк. Во нашето интервју со Наташа Атанасова од Блен.мк, во 2021 година, таа веќе го издвои каналот „Читачот“ меѓу содржините што ги следи со задоволство.

Зборуваше за неговата начитаност, речитост и начинот на кој ги подготвува видеата, но и за најконкретниот резултат од неговата работа: прочитала многу книги по неговите препораки.

Тешко дека има поубава потврда за еден промотор на читањето од тоа неговите зборови да поттикнат некого да отвори книга.

Наташа Атанасова од Блен.мк
Кога во туѓата книга ги препознаваме своите години

Во освртот за „3 минути и 53 секунди“, Маџаровски ја издвојува структурата на книгата: поглавјата што носат наслови на песни и преку кои се следат дваесетина години растење. Во нив препознава испреплетување на интимната приказна, локалниот живот во Сараево и Скопје и пошироките случувања во светот.

Но особено ми беше интересно што го преиспитува и сопственото читање. Се прашува колку врз неговото доживување влијае тоа што слушал исти бендови, се движел по слични скопски места и во книгата препознава дел од сопственото време.

Тука рецензијата добива дополнителна вредност. Гледачот слуша и за книгата и за искуството на човекот што ја чита. Неговите сеќавања стануваат дел од разговорот, со свесност дека блискоста со една тема влијае врз нашиот однос кон неа.

Од таму се отвора и размислата за музиката: за внимателното читање текстови, купувањето касети и цедиња, чекањето нов албум, клубовите и субкултурите. За годините во кои музиката учествува во градењето на идентитетот и во обидите да го разбереме светот.

На крајот ја препорачува книгата и на оние што не растеле во тоа време – како можност да дознаат како изгледало таквото созревање и колку важна улога можела да има музиката во него.

Да се продолжи разговорот

Како автор, благодарен сум за внимателното препрочитување и за времето вложено во овој осврт. Како читател, ми е драго што постои место каде што книгите поттикнуваат вакви разговори.

Во најинтересните моменти од рецензијата, приказната веќе патува меѓу авторот, читателот и неговите сеќавања. А потоа продолжува кон секој што го гледа видеото и препознава нешто свое – или открива нешто што допрва сака да го прочита.

Тоа е и добрата причина да го запознаете „Читачот“: можеби следната книга што ќе ја отворите ќе ја најдете токму преку него.

Погледнете ја видеорецензијата за „3 минути и 53 секунди“.

Додајте го Арно како претпочитан извор на Google

Читајте нè бесплатно на Viber

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *