Бесплатно, на српскохрватски и подготвено во Скопје, Micro Computer World ги спојувало новостите за Amiga и Atari, компјутерската музика, видеоигрите и локалните фирми. Зачуваниот јунски број открива амбициозен издавачки потфат чија целосна историја допрва треба да се реконструира.
Што ако роднина од обединета Германија ве праша дали да ви испрати Paperboy за Lynx, а вие не знаете за што зборува? Со ваков пример, во јуни 1991 година, списанието Micro Computer World им ги приближувало конзолите на своите читатели. Во текстот „Konzola – šta je to?“ на стр. 10 се објаснува дека станува збор за уреди наменети за играње, кои веќе предизвикувале голем интерес на западните пазари. Роднината од Германија се појавува како можен посредник меѓу светските технолошки новитети и домашниот корисник.
Овој детаљ ја доловува атмосферата на списанието: љубопитност, ентузијазам и желба да се следи светот на компјутерите. Неговата редакција се наоѓала во Скопје, а изданието било на српскохрватски. Во импресумот и уводникот на стр. 3, MCW се определува како независно месечно списание, со издавач MICRO PUBLISHING. На насловната страница стои „бесплатен примерок“, а уводникот изречно го претставува како прв број.
Редакцијата најавува сериозен распоред: излегување секој 30-ти во месецот, следење на светските достигнувања, посети на компјутерски саеми и компании. Читателите се повикани да испраќаат прашања, идеи и сопствени текстови, а за објавените надворешни прилози се ветуваат хонорари. Тоа е програма на редакција која очекува да изгради публика и мрежа на соработници, иако засега не знаеме колку од овие планови биле остварени.
Скопска адреса, српскохрватско издание
Главен и одговорен уредник бил Дејан Билески, негов заменик Панче Трајановски, технички уредник Љупчо Трајановски, а коректор Жоанита Трајановска. Во стручната редакција се наведени Сашо Баштовански, Ирена Андонова, Кристијан Даниловски, Марјан Јанковиќ, Наташа Корабовска, Сашо Кметовски и Марјан Николовски. Редакциската адреса била на улица Томе Арсовски 1 б во Скопје.
Подготовката се одвивала во работилницата MICRO PUBLISHER – Скопје, печатењето во GRAFOPROMET, а корицата била печатена одделно во НИП Нова Македонија. Импресумот ги разликува името на издавачот и името на работилницата за подготовка; нивниот правен и организациски однос останува неутврден.
Српскохрватскиот јазик и присуството на огласувачи од Македонија и Србија сугерираат ориентација кон поширока југословенска публика. Сепак, тоа не е доволен доказ за географскиот опфат на дистрибуцијата. Потврдено скопско место е книжарницата и видеотеката „Фина“, на улица Пандил Шишков 10/2, која во својот оглас се претставува и како дистрибутер на MCW.
Компјутерот како забава, алатка и инструмент
Зачуваниот број има 28 страници и силен интерес за Amiga и Atari ST, покрај вестите и огласите за PC. Содржината се движи од печатачи, скенери и глувчиња до музички програми, конзоли и видеоигри. Компјутерот се појавува како средство за работа, за создавање и за играње, со практични совети за читателот што сака да ги прошири неговите можности.
Во рубриката „Na prvi pogled“, на стр. 4 и стр. 5, се претставуваат преносливиот печатач Seikosha LT-20, додаток за добивање колор слики со црно-бел рачен скенер, безжични глувчиња и уред за проширување на паралелниот порт. Новитетите се објаснуваат преку конкретни потреби: како да се печати при патување, како да се поврзе повеќе опрема и како да се работи без кабелот на глувчето.
Две страници се посветени на стереододатоци за Atari ST: првиот дел на стр. 8 и продолжението на стр. 9. Споредбата ги разгледува поврзувањето, софтверската поддршка, можностите и цените на уредите, а завршува со оценки и препорака.
Звукот добива простор и во текстот „Sonix – živa legenda među velikanima“, на стр. 18, потпишан од Кристијан Даниловски. Авторот објаснува компонирање на Amiga преку семплови, инструменти, ноти и MIDI. Читателот е охрабрен да експериментира и самиот да создава музика.
Името на авторот денес отвора интересна истражувачка насока. Кристијан Даниловски е и името на коосновачот на скопското студио за визуелни ефекти FX3X, основано во 1997 година. Совпаѓањето на името и сродната област заслужува проверка, но без директна потврда не можеме да тврдиме дека авторот од MCW и коосновачот на студиото се истото лице. visual effects and animation studio
Светските новости пристигнуваат на хартија
MCW отворено покажува како се снабдувал со дел од информациите. Во прилогот за Seikosha се повикува на тестови од PC Magazine, а во споредбата „Ah, ti miševi“, на стр. 20 и стр. 21, наведува дека користел и готови тестови од странски списанија. Рубриката со хардверски цени за Amiga и цени на софтвер, пак, ги собира понудите што редакцијата ги пронашла во странскиот печат и ги оценила како поволни.
Цените се во британски фунти, со напомена дека вклучуваат VAT, но не и царина. Во другите прилози се среќаваат долари и контакт-податоци на странски производители. За домашниот читател списанието служело како посредник: го информирало што постои, колку чини и каде се произведува, додека набавката останувала посебен предизвик.
Видеоигрите заземаат значаен простор. Во „Game news“ се појавуваат The Secret of Monkey Island, Leisure Suit Larry 5, Space Quest IV и најави за игри според Terminator 2 и Hudson Hawk. За игра на месецот е избрана Wrath of the Demon, со приказ што започнува на стр. 22, а следуваат Elvira на стр. 24, Brat на стр. 25 и SWIV на стр. 26. Оценките ги раздвојуваат графиката, звукот и играњето, а текстовите имаат непосреден тон на автори кои сакаат да го споделат своето воодушевување. Неколку се потпишани со „Dr. DB“, псевдоним чиј идентитет засега не е потврден.
Бесплатно списание со деловен план
Огласите се составен дел од замислениот модел на MCW. Редакцијата сака списанието да остане бесплатно и ги повикува фирмите да го поддржат преку рекламирање. На претпоследната страница, со повикот и ценовникот за огласувачи, наведува тираж од 5.000 примероци. Цените се во динари, врзани за наведениот курс на германската марка од 1:13. Тиражот е податок објавен од редакцијата; засега нема независна потврда колку примероци навистина биле отпечатени и поделени.
Скопскиот GIMPEX е именуван како главен и официјален спонзор на првиот број. Неговиот оглас на стр. 17 нуди графички услуги, компјутерски прелом и изработка на деловни материјали. GRAFOPROMET, печатницата од импресумот, се рекламира на истата страница, со истите два телефона и различна адреса. Заедничките контакти се трага за деловна поврзаност, но не го утврдуваат сопствеништвото.
Другите македонски огласи ја дополнуваат оваа слика. Rabbit-com, на стр. 13, нуди компјутери 286 и 386, печатачи, книговодствени програми и подготовка на текст за печатење. „Фина“ продава учебници и училиштен прибор на рати и изнајмува видеокасети. Преку нив се гледа дел од локалната мрежа во која компјутерската техника, графичките услуги, печатот и видеокултурата се среќавале на страниците на едно списание.
Меѓу рекламите има и необичен производ: радиeстезискиот „неутрализатор“ SONPETHRIST, на стр. 16, со тврдења за заштита од различни зрачења. Огласот го користи еден од редакциските телефони и нуди посебна „цена во MCW“. Тоа отвора прашање за улогата на редакцијата во понудата, додека здравствените тврдења остануваат непоткрепени во самиот оглас.
Прв број со многу најавени продолженија
Низ списанието постојано се најавува што ќе следува: нови музички програми, други компјутери во ценовниците, повеќе вести и следни прикази. Редакцијата пишува со очекување дека ова е почеток на редовно издание. Зачуваниот примерок го потврдува тој почеток, но не ја открива судбината на проектот.
Според досега пронајдените траги, се чини дека излегол само првиот број на Micro Computer World, од јуни 1991 година. Сепак, ова останува претпоставка: не е пронајден следен број, ниту потврда од редакцијата дека списанието престанало да излегува по првото издание.
И со тие отворени прашања, Micro Computer World е вреден документ за една скопска компјутерска и издавачка иницијатива од 1991 година. Во неговите страници има светски новости, локални адреси, практични упатства и уверување дека за сето тоа постои публика. Ако некој чува друг број или се сеќава на неговото создавање и распространување, тоа би помогнало оваа приказна да добие продолжение.
Јунскиот број е достапен за прелистување во архивата ex-YU Računalniška scena, а постои и PDF-копија на целиот број.