Искрена рецензија: “A Series of Unfortunate Events” (2004) – Холивудска лекција по капитализам!

„Серија несреќни настани“ (A Series of Unfortunate Events) на Лемони Сникет е американска комедија од 2004 година со готски и апсурдистички призвук, во режија на Бред Силберлинг (Brad Silberling). Тоа е навистина „серија несреќни“ или да речеме „неверојатни“ настани. Се разбира, тоа е фантастичен филм, но до кој степен оди фантазијата пред да стане само глупава?

Станува збор за филмска адаптација на детските книги „Серија несреќни настани“ од Лемони Сникет (Lemony Snicket). Книгите се познати по мрачниот хумор, саркастичното раскажување и анахроните елементи, како и честите културни и литературни алузии. Тие се класифицирани како постмодерни и метафикционални дела. Филмот е спротивното од тоа. Премногу е поедноставено и наликува на само уште еден Холивудски филм.

Филмот има многу ѕвезди и реномирани холивудски актери како Џим Кери, Кетрин О’Хара, Били Коноли, Седрик Забавникот, Луис Гузман, Мерил Стрип, како и Џуд Ло како Лемони Сникет (презимето на американскиот писател Даниел Хендлер). Без разлика, тие не успеваат да го спасат филмот од неговите недостатоци.

Теми и ликови

Викторијанските готски елементи создаваат визуелно неверојатна атмосфера, а апсурдистичките подтонови прават привлечна приказна, но сепак со ограничен успех. Ликовите изгледаат премногу „нацртани“, како да се направени од картон. Нивните постапки се предвидливи.

Артур По (Timothy Spall) е навистина еден здодевен лик. Неговата неподготвеност да им верува на децата изгледа просто неверојатна! Неговата интелигенција е на ниво на полжав или бубачка, бидејќи неговиот „автоматронски“ лик може да се поистовети со шофер кој ги носи децата од еден до друг старател.

Неговата наводна улога е на заштитник на децата, кој треба да им најде соодветни старатели. Но, тоа не оди во пар со неговата недоверба кон децата, превртувањето на очите и ставот дека децата се одвратни мали суштества кои премногу фантазираат! Сфаќаме дека неговите постапки му служат на сценариото и мора да се признае дека се направени за целта на сценариото (фактот што грофот Олаф го призна на крајот) но, сепак тоа е премногу очигледно.

Инспекторот (Cedric the Entertainer) е уште подосаден и поглупав – ако тоа е возможно! Намерата на авторот да ги направи возрасните глупави, а децата суперпаметни е повеќе од очигледна. На крајот ни самит деца нема да гледаат на приказната како на нешто веродостојно.

Истото важи и за Џозефин Анвистл, која ја игра Мерил Стрип (Meryl Streep), актерка чиј талент се троши на „картонски лик“ кој се плаши од светот. Парадоксот е што таа живее во куќа која буквално може да се распадне во секој момент.

Се разбира, таа нејзиното сеќавање со сопругот и за нивните смели авантури ја врзува за тоа место, но не е доволно веродостојно дека сè уште би живеела таму ако се плаши од сè. Таа е егоистична личност која одбива да им помогне на децата во моментот кога им е најпотребна, но сепак успеа да им даде порака пред да рипне во наводната смрт. Се разбира таа преживеала благодарение на инстинктот од претходниот авантуристички живот, но сеедно нејзиниот лик е недоволно доработен.

Децата, Клаус и Виолет Бодлер се толку „паметни“ што просто го нервираат гледателот со нивните спасувања „во последен миг“. Доста е за нив.

Џим Кери е одличен како и секогаш, без разлика на ликот. Грофот Олаф, злобен сценски актер и мајстор за маскирање, д-р Стефано или капетанот Хулио Шам, морски капетан со дрвена нога. (Се разбира генијалните деца се чудат како може да има дрвена нога и не им текнува да проверат дали е навистина така.) Се чини (парадоксално) дека тој е единствениот разумен лик во филмот. Зошто? Ајде да видиме.

Најважниот момент во филмот кој открива колку е лош филмот!

На крајот од филмот, грофот Олаф вели:

„Јас сум чудовиште? Вие сте чудовишта! Ајде. Ајде. Овие деца се обидоа да ви кажат, но вие не слушавте. Никој никогаш не ги слуша децата! Мислите дека сте невини? Вие сте соучесници“.

Зборовите звучат вистинито, но вистинското злосторство на возрасните не е само тоа што не слушаат. Нивното злосторство е што се држат до едната задача која им ја дало сценариото како програмирани роботи. Тоа е вистинскиот криминал. Самозадоволството од извршувањето на својата „задача“, дури и тоа е само една и многу едноставна.

Целата „загатка“ на филмот (ако можете да го наречете загатка, бидејќи е премногу предвидлив) се открива со монологот на Олаф погоре. Значи, на некој начин тоа не е откровение, туку очигледно откривање на дупките на заплетот и предвидливоста на филмот.

Истата „дупка на заплетот“ е писмото од родителите кое (од неоткриена причина) го обиколи светот и пристигна (во вистински момент!), кога децата влегоа во запалената куќа на нивните родители. Во писмото се вели:

„Драги деца, откако сме во странство, многу ни недостигате. […] Понекогаш светот може да изгледа како непријателско и злобно место. Но, верувајте ни кога велиме дека во него има многу повеќе добро отколку лошо. Сè што треба да направите е да барате доволно добро. А она што може да изгледа како серија несреќни настани, всушност, може да бидат првите чекори на едно патување. […] Нè исполнува со гордост што знаеме дека што и да се случи во овој живот, дека ќе се грижите еден за друг со добрина, храброст и несебичност, како и секогаш. […] Без разлика каде сме, знајте дека додека сте еден со друг, го имате вашето семејство и сте дома. Вашите родители“.

Кој родител се потпишува со „родител“? Зошто писмото звучи како збогување? Дали нивните родители го гледале филмот и го знаат заплетот? И тие ли!?

Сепак, како во секој добар Холивудски филм, главните ликови ги задржуваат парите! Наследството заради кое Олаф ги бркаше целиот филм, сепак им останува. Најбитната работа е да се задржат парите на крајот од филмот.

Не е важно што ги изгубиле сите свои роднини и луѓето кои (наводно) треба да се грижат за нив, не. Мантрата „мора да ги задржи парите на крајот“ е секогаш присутна, во сите холивудски филмови.

Oh, I'm the monster? I'm the monster?
Научени лекции и бонус предупредување за капитализмот

Така, изгледа пропадна уште филм кој имаше шанса да оживее одлични книги. Но, еј, на некои луѓе сигурно им се допаѓа филмов, беше и номиниран за неколку Оскари. Филмот во основа ги исмева возрасните и ги прави неспособни криминалци или законодавци. Судијата, полицаецот и државниот социјален работник секако се невидени глупаци.

Па, што треба да научат децата од овој филм, освен тоа дека возрасните не се добри? Сметаме дека филмот е лекција за капиталистичките вредности.

Капитализмот е “dog-eat-dog” свет во кој не можеш да веруваш никому. Твоите роднини ќе те искористат, државата ќе те третира како предмет, а секој што ќе го сретнеш ќе биде некој вид гроф Олаф кој сака да ти ги земе парите. Затоа, чувај ги твоите пари и сè ќе биде во ред.

Единствената вредност што изгледа ја има филмот е неговата слабост. Тоа е приказна за опстанокот во модерното капиталистичко време. Дали тоа е премногу? Имајќи ги предвид викторијанските теми, автоматроните, мрачната индустриска атмосфера, се чини дека филмот нè воведува во еден механички свет на пареа каде што децата се експлоатираат, а возрасните се робови на парите. Тие се машини управувани од принципот на алчност и пари. Ако тоа не е капитализам, што е!?

Така, лекцијата овде е – биди верен, биди љубезен со другите, биди добар…. не, не, тоа не е поентата! Лекцијата е – надмудри ги другите за да преживееш, или ќе бидеш убиен и ќе ти ги земат парите! Каков свет.

Spoiler Alert: недоследности

Покрај гореспоменатите недоследности, има уште многу. Единствената мисија на грофот Олаф е да ги убие децата за да ги добие нивните пари. Во моментот кога се заглавени во чамец, тој ги спасува од вонземските пијавици! Зошто да не ги остави да си ја завршат работата?

Кога Артур По дознава за неговиот „благороден“ чин му кажува дека нештата се смениле. Отсега само роднина или брачен другар може да ги добие парите во случај на смрт на деца.

Олаф потоа смислува заговор да се ожени со 14-годишното девојче во претстава, замислете! Тој ја залажува судијката да глуми во претставата и публиката се воодушевува кога старец се жени со 14-годишно девојче (еј, тоа е само претстава!). Тој успева и сега може да ги убие децата и да ги наследи парите. Каде (во фантазија или реален свет) може законскиот старател да се ожени со своето дете? Па, не е важно, сè додека тоа го поместува заплетот!

Детските постапки и нивната снаодливост е неверојатна. Напнатоста, стресот која гледателот го чувствува додека ги гледа како ги готват своите генијални планови додека стојат во куќа што паѓа од работ на карпа или пред возот што доаѓа е неподнослива.

Човек посакува едноставно да ги преживеат замислените краеви на Олаф и да му ги скратат маките на гледателот.

Среќни коинциденции

Има премногу за споменување! Децата ја избегнуваат смртта толку многу пати што е неверојатно. Во нив е пукани, труени се, запалени, обесени… речиси колку Фил од „Денот на мрмотот“ (Groundhog Day), но сепак некако преживуваат! Самиот филм може да се нарече “dumb ways not to die – kids edition!”

Ако не ви е доволно досега кажаното, гледајте ја серијата на Нетфликс!

Оценка: 2/5

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена.